หน้าหลัก >> ศิลปินแห่งชาติ >> นายควน ทวนยก

ชื่อ : นายควน ทวนยก
สาขา : ศิลปะการแสดง
สาขาย่อย : ดนตรีพื้นบ้าน
ปีที่ได้รับ : 2553
คำประกาศเกียรติคุณ
คำประกาศเกียรติคุณ นายควน ทวนยก ศิลปินแห่งชาติ สาขาศิลปะการแสดง (ดนตรีพื้นบ้าน) นายควน ทวนยก ปัจจุบันอายุ ๗๑ ปี เกิดเมื่อวันที่ ๑๘ ตุลาคม ๒๔๘๒ ที่อำเภอสิงหนคร จังหวัดสงขลา สำเร็จการศึกษาระดับประถมศึกษาปีที่ ๔ จากโรงเรียนวัดวาส จังหวัดสงขลา และศึกษาดนตรีไทยวงปี่พาทย์ ต่อมาเรียนระนาดทุ้ม ฆ้องวง กลองทัด ตะโพน และเป่าปี่ ขณะเรียน เป่าปี่ก็เกิดความรู้สึกว่าชอบปี่ จึงได้ไปเรียนปี่หนังตะลุงแบบครูพักลักจำจากนายปี่หนังตะลุงทั่วไปด้วย ต่อมาได้หัดเป่าปี่โนราโดยมีขุนอุปถัมภ์นรากรชี้แนะทางปี่ให้ นายควน ทวนยก ได้เข้ารับราชการตำแหน่งคนสวนของวิทยาลัยครูสงขลา จนเกษียณอายุราชการ นายควน ทวนยก เริ่มเป่าปีเมื่ออายุ ๑๖ ปี จนถึงปัจจุบัน เป็นนายปี่ให้คณะหนังตะลุงและโนราหลายคณะทั้งในจังหวัดสงขลา พัทลุง นครศรีธรรมราช และจังหวัดอื่น ๆ ในช่วง ๑๐ ปีแรก แสดงปีละ ๒๐๐ ครั้ง เป่าปี่มวย ประมาณ ๔๐ ครั้ง และแสดงในต่างประเทศ เช่น ประเทศมาเลเซีย สาธารณรัฐเกาหลี ญี่ปุ่น ฝรั่งเศส กรีซ ตุรกี เป็นต้น นายควน ทวนยก เป็นผู้สร้างสรรค์ภูมิปัญญาดนตรี พื้นบ้าน โดยเฉพาะทางด้านปี่หนังตะลุงและปี่โนราที่มีลักษณะโดดเด่นกว่างานอื่น ๆ ผลงานเพลงที่คิดขึ้นใหม่มีมากกว่า ๕๐ เพลง มีทั้งเพลงคิดเองทั้งหมด นำเพลงเก่ามาสร้างสรรค์ใหม่ และเพลงที่ประสมประสานเพลงเก่ากับเพลงที่สร้างสรรค์ขึ้นมาใหม่ โดยมีเทคนิคและวิธีการสร้างสรรค์คือ บรรจุทำนองเพลงตามลักษณะท่ารำ นำเพลงเก่าที่ไม่ค่อยมีผู้นำมาบรรเลงในการแสดงหนังตะลุงและโนรามาใช้บรรเลงเพลงประกอบระบำจึงเป็นการสืบทอดเพลงไม่ให้สูญหาย และคัดสรรทำนองเพลง ที่มีสำเนียงแขกมาปนอยู่เพื่อแสดงออกถึงความเป็นดนตรีท้องถิ่นจังหวัดชายแดนภาคใต้ ทำให้บทเพลงต่าง ๆ มีสำเนียงที่นุ่มนวลอ่อนหวาน และมีกลิ่นอายวัฒนธรรมทางใต้ที่เป็นเอกลักษณ์เฉพาะตัว ผลงานเป็นที่ยอมรับและได้รับความนิยมนำไปแสดงในวงกว้างอย่างต่อเนื่องเสมอมา จากผลงานดังกล่าวจึงได้รับเชิญเป็นครูสอนการเป่าปี่หนังตะลุงและโนราแก่นักศึกษารายวิชาดนตรีพื้นบ้านภาคใต้ ภาควิชาดนตรี มหาวิทยาลัยราชภัฏสงขลา และได้รับพระราชทานปริญญากิตติมศักดิ์ สาขาวิชาศิลปศาสตร์ คณะศิลปกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏสงขลา ปัจจุบัน นายควน ทวนยก ยังไม่ละทิ้งงานที่ตนรักได้ถ่ายทอดวิชาการเป่าปี่ให้กับผู้สนใจและอนุชนรุ่นหลังทั้งนอกระบบและในระบบ เป็นวิทยากรสอนภาควิชาดนตรีไทย สาขาดนตรีพื้นบ้าน คณะศิลปกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏสงขลา และเป็นลูกจ้างชั่วคราว ตำแหน่งผู้เชี่ยวชาญพิเศษ ประจำสำนักศิลปะและวัฒนธรรม มหาวิทยาลัยราชภัฏสงขลา นายควน ทวนยก จึงได้รับการยกย่องเชิดชูเกียรติเป็นศิลปินแห่งชาติ สาขาศิลปะการแสดง (ดนตรีพื้นบ้าน) พุทธศักราช ๒๕๕๓
ประวัติการศึกษา
ปีที่สำเร็จการศึกษา วุฒิการศึกษาที่จบ สถานที่ศึกษา
๒๔๙๗ ประถมศึกษาปีที่ ๔ โรงเรียนวัดวาส บ้านหนองหอยออก ตำบลวัดขนุน อำเภอสิงหนคร
๒๕๔๓ ปริญญาศิลปศาสตร์บัณฑิตกิตติมศักดิ์ วิชาดนตรี คณะศิลปกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏสงขลา
ประวัติการทำงาน
ปี ตำแหน่ง สถานที่ทำงาน
๒๕๒๖ ครูสอนการเป่าปี่ วิทยาลัยครูสงขลา
๒๕๒๙ เป็นวิทยากรสอนการเป่าปี่ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒสงขลา
๒๕๑๙ เป็นวิทยากรอบรมและสาธิตการเป่าปี่และเพลงปี่ให้กับนายปี่โนราของจังหวัดนครศรีธรรมราช ศูนย์วัฒนธรรมจังหวัดนครศรีธรรมราช
๒๕๑๖ คนสวน วิทยาลัยครูสงขลา
๒๕๐๙ พนักงานสำรวจทาง ศูนย์เครื่องมือกล จังหวัดสงขลา
๒๕๐๕ นายปี่คณะหนังประคองศิลป์ (ประคอง ผลบุญ) จังหวัดสงขลา
๒๔๙๘ เป็นนายปี่ให้กับคณะหนังเพียร เกาะสมุย อำเภอสิงหนคร จังหวัดสงขลา
๒๕๐๑ นายปี่คณะหนังเจือ พานยาว จังหวัดสงขลา
รางวัลและเกียรติคุณที่เคยได้รับ
ปีที่ได้รับ ชื่อรางวัล หน่วยงานที่มอบ
๒๕๔๓ รางวัลราชมงคลสรรเสริญ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยี่ราชมงคลธัญบุรี
๒๕๑๘ เหรียญสมเด็จย่า
๒๕๔๒ ศิลปินดีเด่นจังหวัดสงขลา สาขาศิลปะการแสดง สำนักงานคณะกรรมการวัฒนธรรมแห่งชาติ
ผลงาน

 แถบบันทึกเสียงเพลงระบำนาฏยรังสรรค์ ราชภัฏสงขลา
ชื่อผลงาน :: แถบบันทึกเสียงเพลงระบำนาฏยรังสรรค์ ราชภัฏสงขลา
ผู้ครอง (กรรมสิทธิ์) :: มหาวิทยาลัยราชภัฏสงขลา
การเผยแพร่ :: ในประเทศ

ซีดีเพลงปี่ครวญ
ปี่ครวญ ปี่ครวญ
ชื่อผลงาน :: ซีดีเพลงปี่ครวญ
ผู้ครอง (กรรมสิทธิ์) :: มหาวิทยาลัยราชภัฏสงขลา

ดนตรีโนรา
ชื่อผลงาน :: ดนตรีโนรา
ผู้ครอง (กรรมสิทธิ์) :: สำนักศิลปะและวัฒนธรรม มหาวิทยาลัยราชภัฏสงขลา

หนังตะลุงและมโนรา
ชื่อผลงาน :: เขียนเอกสารชุดเครื่องดนตรีประกอบการแสดงหนังตะลุงและมโนรา
ผู้ครอง (กรรมสิทธิ์) :: มหาวิทยาลัยราชภัฏสงขลา
การเผยแพร่ :: ในประเทศ
 

สถานที่และการติดต่อ

ลิขสิทธิ์ของ กรมส่งเสริมวัฒนธรรม กระทรวงวัฒนธรรม สำหรับใช้ประโยชน์เพื่อเผยแพร่ศิลปวัฒนธรรมและการศึกษา
โทรศัพท์ 02-2470013 Webmaster : กลุ่มเทคโนโลยีสารสนเทศ E-mail : it_dcp@culture.mail.go.th